Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Mức độ nghiêng của một bề mặt so với mặt phẳng nằm ngang: "độ dốc" chỉ tỉ lệ hoặc góc nghiêng của một địa hình, đường đi, mái nhà, hoặc bất kỳ bề mặt nào so với phương ngang.
   • Mức độ chênh lệch về độ cao trên một đoạn đường hoặc diện tích: "độ dốc" cũng được dùng để nói về sự thay đổi độ cao đột ngột hoặc dần dần trên một quãng đường.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Độ dốc của con đường này rất lớn, xe đạp khó lên. (Mức nghiêng của con đường cao, khiến xe đạp khó leo lên.)
  • Khi xây nhà, cần tính toán độ dốc của mái để thoát nước mưa. (Cần xác định góc nghiêng mái nhà để đảm bảo nước mưa chảy đi.)
  • Độ dốc của đồi khoảng 30 độ so với mặt đất. (Góc nghiêng của đồi so với mặt phẳng ngang là khoảng 30 độ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "độ dốc tối đa": mức nghiêng cao nhất mà một phương tiện hoặc công trình có thể chịu được.

  • Độ dốc tối đa cho xe tải lên là 15%. (Mức nghiêng cao nhất mà xe tải có thể vượt qua là 15%.)

• "độ dốc thoải": mức nghiêng nhỏ, dễ di chuyển.

  • Đường đi này có độ dốc thoải, phù hợp cho người già. (Đường có góc nghiêng thấp, dễ đi cho người lớn tuổi.)

• "độ dốc đứng": mức nghiêng rất lớn, gần như thẳng đứng.

  • Vách đá có độ dốc đứng, rất nguy hiểm. (Vách đá gần như thẳng đứng, tiềm ẩn nguy hiểm.)

Biến thể và từ gần giống

• Dốc (danh từ): đoạn đường hoặc bề mặt nghiêng.

  • Chiếc xe trượt xuống dốc. (Xe trượt xuống đoạn đường nghiêng.)

• Độ nghiêng (danh từ): góc hoặc tỉ lệ nghiêng — gần nghĩa với "độ dốc".

  • Độ nghiêng của mái nhà là 20 độ. (Góc nghiêng mái nhà là 20 độ.)

Từ đồng nghĩa

• Độ nghiêng: mức độ chênh lệch góc so với phương ngang.
• Độ cao chênh lệch: sự khác biệt về độ cao trên một đoạn đường (thường dùng trong địa hình).

Thành ngữ liên quan

• (Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp với "độ dốc", nhưng có thể kết hợp với từ "dốc" trong các cụm như:)
• Lên dốc xuống đèo: trải qua nhiều khó khăn, thử thách.
  • Cuộc đời anh ấy lên dốc xuống đèo, không lúc nào yên. (Cuộc sống của anh ấy gặp nhiều gian nan, biến động.)